ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੌਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?

ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਆਮ ਸਵਾਲ

E20 ਪੈਟਰੋਲ ਕੀ ਹੈ?

ਉਹ ਪੈਟਰੋਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ 20% ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਿਤ ਪੈਟਰੋਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ 2025 ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਦਕਿ 2023 ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 12% ਸੀ। ਈਥਾਨੌਲ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਸ਼ੀਰੇ ਤੇ ਵਾਧੂ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਿਸ਼ਰਣ ਦਰਾਮਦ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਸੀ ਫਸਲ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਪੰਪ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਇਹੀ ਵਿਕਦਾ ਹੈ; ਆਮ ਪੰਪਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੀ E20 ਨਾਲ ਮਾਈਲੇਜ ਘਟਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਰਾਇ ਨਹੀਂ, ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਈਥਾਨੌਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੀਟਰ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ-ਤਿਹਾਈ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਲੀਟਰ E20 ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 6–7% ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟੈਂਕੀ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕਿਲੋਮੀਟਰ।

ਤੁਹਾਡਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। NITI Aayog ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ E20 ਲਈ ਬਣੇ ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ 1–2%, ਦੋਪਹੀਆ ਨੂੰ 3–4%, ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣੇ ਚਾਰਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ 6–7% ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪੱਖ ਹੈ ਕਿ ਕਮੀ ਮਾਮੂਲੀ ਹੈ ਤੇ ਇੰਜਣ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ।

E20 ਨਾਲ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚ?

ਇਹ ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਾਲਣ ਉੱਤੇ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮਹੀਨੇ ਦੇ ₹3,000 ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਉੱਤੇ 6% ਘਾਟੇ ਨਾਲ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ ₹180 ਜਾਂ ਸਾਲ ₹2,160 — ਯਾਨੀ ਲਗਭਗ 21 ਲੀਟਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਤੁਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਪਰ ਚੱਲਦੇ ਨਹੀਂ। ਮਹੀਨੇ ਦੇ ₹5,000 ਉੱਤੇ 6.5% ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਲ ਦੇ ₹3,900 ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਪਰ ਦਿੱਤਾ ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਖਰਚ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਪੰਪ ਉੱਤੇ E20 ਸਸਤਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਪੰਪ ਦਾ ਭਾਅ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਇਹੀ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਕੇਂਦਰ ਹਰ ਲੀਟਰ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਆਬਕਾਰੀ ਡਿਊਟੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬੱਚਤ ਚਾਲਕ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੀ। ਉਹ ਈਥਾਨੌਲ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਲਾਗਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਚਾਲਕ ਉਹੀ ਭਾਅ ਦੇ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਊਰਜਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ E20 ਨਾਲ ਇੰਜਣ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ARAI ਨੂੰ ਧਾਤ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਲ ਜਾਂ ਇੰਜਣ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਜੋ ਮਿਲਿਆ ਉਹ ਇਹ ਕਿ E10 ਲਈ ਬਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਰਬੜ ਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ — ਪਾਈਪ, ਓ-ਰਿੰਗ, ਸੀਲ, ਗੈਸਕਿਟ — ਛੇਤੀ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰ 20,000–30,000 ਕਿਮੀ ਉੱਤੇ ਬਦਲਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਸਤੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਹਨ ਜੋ ਆਮ ਸਰਵਿਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2023 ਤੋਂ E20-ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕੇ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ।

ਕਿਹੜੇ ਵਾਹਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ?

ਪੁਰਾਣੇ। 2016 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ, ਕਾਰਬੋਰੇਟਰ ਵਾਲੇ ਦੋਪਹੀਆ ਤੇ E10 ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਕਾਰਾਂ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਈਲੇਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਤੇ ਬਾਲਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਘਸਾਈ ਦੋਵੇਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਵੇਂ E20-ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਹਨ ਇਸੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਲਈ ਬਣੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ। 2015 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ ਕਾਰ ਤੇ 2024 ਵਿੱਚ ਖਰੀਦੀ ਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕੋ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਤਜਰਬਾ ਕਾਫੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਆਮਦਨ ਲਈ, ਸਸਤੇ ਬਾਲਣ ਲਈ ਨਹੀਂ — ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਫ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਆਪਣਾ ਲਗਭਗ 85% ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਈਥਾਨੌਲ ਦਾ ਹਰ ਲੀਟਰ ਉਹ ਲੀਟਰ ਹੈ ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਗੰਨਾ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੇ ਡਿਸਟਿਲਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪਾਸਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਈਥਾਨੌਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦਰਾਮਦ ਉੱਤੇ ਬੱਚਤ ਮੁਫਤ ਨਹੀਂ।

ਕੀ ਮੈਂ E20 ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਆਮ ਪੰਪ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ। ਮਿਸ਼ਰਣ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਆਮ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਵੱਖਰਾ ਬਿਨਾਂ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰੇਡ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬਾਲਣਾਂ ਦੇ ਮਿਆਰ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨ ਲਈ ਅਮਲੀ ਹੱਲ ਨਿਯਮਤ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਹੈ — ਬਾਲਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਛੇਤੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਰਵਿਸ ਉੱਤੇ ਬਦਲਵਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ।